26 thg 2, 2019

Nhật ký văn nghệ 1995 (1)

 21/1
Ngày 14/1 Thư viện Hội bị mang bán đồng nát.
Cái thư viện  ấy gồm ba loại sách :
- Sách trước 45
- Sách nước ngoài
- Sách ngay sau cách mạng
Phần sách trước 45 nhiều cuốn do các nhà văn lấy từ tủ sách riêng đóng góp. Nhiều cuốn có chữ ký riêng của tác giả. Như cuốn  Quê hương có chữ ký Nguyễn Tuân tặng Đồ Phồn.
Phần sách nước ngoài, có sách Pháp mà những Nguyên Đình Thi, Tế Hanh, Nguyễn Khải trước đây tự hào - nó là cái phần móc nối giữa đời sống văn học bị giam hãm của nước Việt Nam đang đánh nhau với thế giới.
Phần sách cách mạng, thì có những cuốn hiếm hoi in từ hồi kháng chiến.
Thế mà tất cả bị bán cân hết.

25 thg 2, 2019

Sự nghèo nàn của văn hóa sách ở ta


       Viết về tình trạng của những con đường bảo đảm giao thông đi lại ở nước VN cổ, một nhà nghiên cứu nước ngoài đã dùng đến hai chữ ấu trùng.
       Tôi nghĩ rằng cũng có thể  dùng hai chữ ấy để mô tả tình trạng của sách vở ở ta từ xưa tới nay 
       Gần như dân ta chưa biết làm sách, lại càng không tạo ra được một không gian có ý nghĩa tinh thần cho sách tồn tại và phát triển.   
        Sự nghèo nàn của văn hóa sách Việt Nam là một căn bệnh kéo dài kinh niên trong lịch sử.

21 thg 2, 2019

Nhật ký văn nghệ 1994

                                                                                       
24/1
 Tết Giáp Tuất, báo chí tẻ nhạt, nhất là mấy tờ Nhân Dân, Văn Nghệ… không có gì để đọc. Từ điển văn hoá in ra giống như một thứ hàng mậu dịch.
17/2
 Họp ở Hội Nhà văn. Tôi nói thẳng các anh không chơi con bài phê bình, các anh không có quyền đưa ra những nhận định hão hiển về nó. Ai đó bảo cố gắng để kỳ họp đại hội này được dân chủ, tất cả được phát biểu. Tôi bảo vấn đề không phải ở chỗ ấy. Vấn đề là làm sao, cái tốt thắng cái xấu, cái đó mới khó.

20 thg 2, 2019

Bốn giai đoạn trong cuộc đời cô Tấm hiền hậu nết na



Truyện Tấm Cám mở đầu bằng sự kiện hai chị em được mẹ sai đi bắt tôm bắt tép ai bắt được nhiều sẽ được thưởng yếm điều.
Giai đoạn 1 của cuộc đời Tấm tồn tại như một sự thất thiệt.
 Bước vào đời Tấm đã học được bài học thật thà lắm chỉ tổ bị người khác bắt nạt kể cả những người thân nhất. Trong cuộc làm người hình như chỉ có gian tà độc ác thì mới có thể tồn tại. Những người tử tế luôn luôn bị thua thiệt.

17 thg 2, 2019

Di cư nội địa nhìn từ góc độ văn hóa


Khi nói về văn hóa cư trú, ở ta thường chỉ tới đề cập tới việc xây dựng nhà cửa và khoa kiến trúc.
Trong khi đó cách chọn địa điểm cư trú và cách cư trú của cộng đồng trong một "thời gian lớn" - chữ của nhà nghiên cứu văn hóa M. M.Bakhtin - và trên những khung cảnh lớn, cái đó lại cần quan tâm hơn: đó là những động thái văn hóa ở tầm vĩ mô. Với tư cách một người nghiên cứu nghiệp dư, một cách tự phát, tôi một số quan sát có liên quan tới bộ phận văn hóa nói trên, xin trao đổi cùng các bạn.

10 thg 2, 2019

Vai trò trí thức trong quá trình tự nhận thức của dân tộc

Một số suy nghĩ sau khi cuốn sách do tôi biên soạn
 mang tên NGƯỜI XƯA CẢNH TỈNH
 phối hợp với phần tổng thuật và luận giải của nhà nghiên cứu Trần Văn Chánh
 được NXB Tổng hợp HCMC  xuất bản

***
Như tôi đã viết trong nhiều bài trước, khi bắt tay vào nghiên cứu tính cách người Việt, tôi đã sớm hình dung ra rằng đây là công việc quá sức mình.
Và để bớt lầm lỗi tôi đã chọn con đường là sưu tầm những phát biểu của những người đi trước mình về vấn đề này rồi có nói gì thì là nói thêm sau.

8 thg 2, 2019

Nhật ký văn nghệ 1993


14/2
Có vẻ như đời sống văn học không có gì để nói, cứ mờ mờ xam xám như thế nào đó. Như là ông Vũ Tú Nam, ông Chính Hữu mà mình quen biết hơn hai chục năm nay, gặp các ông mình chào lơ phơ rồi thôi.
Ở Sài Gòn, có lần nói với ông Khải qua điện thoại. Ông Khải tỏ ý tiếc là đáng lẽ nên cho Hoàng Cầm giải thưởng thơ. Tiếc là trong Ban chấp hành không có người giỏi thơ, ông Chính Hữu, ông Thỉnh đi vào quản lý... nên không cho Hoàng Cầm giải thưởng.
Tôi trả lời: Như tôi có phải là nhà thơ đâu, mà tôi cũng biết thơ.Theo tôi, không phải là các anh không biết thơ mà là các anh không biết văn học - nói thế cho xong.
Nhưng thôi, tiếc giải làm gì. Các anh cho giải đúng đâm ra tôi lại phải tin tưởng ở các anh. Cứ cho sai hẳn đi, có khi lại tiện, lại dễ xử.

4 thg 2, 2019

Đi tìm con người giữa sự hỗn độn của lịch sử


Chiều ba mươi tết, giữa lúc mọi người bận bịu
 với bao niềm vui khác
tôi trong cảnh bệnh tật
chỉ ngồi xó nhà gõ máy mổ cò bằng tay trái
xin đưa lai một bài
đã viết hai năm trước
về một vấn đề khá trừu tượng
trong bụng vẫn mong có được ít bạn đồng cảm.

***
Từ 1992, triết gia người Nhật Francis Fukuyama, đã viết cuốn "The End of History and the Last Man"
Tới nay, nhân hiện tượng Trumpism, tác giả Paul Sagar lại có bài điểm lại cuốn sách .
Bài viết gợi nhiều hào hứng cho nhà phân tích chính trị Nguyễn Quang Dy và anh đã làm ra một bản tóm tắt kèm theo bình luận mang tên “Fukuyama và tiếng cười nhạt cuối cùng” đưa trên mạng viet-studies 23-3-2017.
Để tiện học hỏi – khi không biết tiếng Anh và không đủ trình độ đọc nguyên bản -- tôi dựa hẳn vào bài trên của anh Dy, lọc ra cho mình các ý cốt tủy và trong trường hợp cần thiết thì diễn tả lại, cuối cùng thu hoạch được mấy trăm chữ như sau.

3 thg 2, 2019

Nhật ký văn nghệ 1992 (2)


20/7
Vụ Linh Nghiệm
- Ngày 11/7, cùng đi lên Tam Đảo, Nguyên Ngọc nói với tôi rằng có một truyện ngắn bị phản ứng ghê lắm truyện Linh Nghiệm trên Văn nghệ số ra 4/7/92 (số 92)
Về đọc lại, đó là truyện ám chỉ Cụ Hồ. Viện bảo tàng Hồ Chí Minh có công văn phản đối đầu tiên.

1 thg 2, 2019

Nhật ký văn nghệ 1992{1}

 Ngày nay tôi không còn nghĩ như những điều tôi ghi từ gần ba chục năm trước. 
Và cũng như mọi người tôi đành bất lực không kiểm chứng được
 những sự kiện mà tôi đã đề cập tới. 
Nhưng  đến bây giờ tôi vẫn nhớ rằng khi ghi những dòng dưới đây, 
lòng tôi trong sáng  và chỉ viết ra để làm tài liệu cho mình 
chứ không hề nghĩ là có lúc sẽ được chia sẻ.
  Mong được các đồng nghiệp  và bạn đọc thân mến 
coi đây như những tài liệu tham khảo
16/1
Tại sao ông Thi công khai tỏ ý khó chịu với nhóm di sản Nguyễn Minh Châu và cuốn Nguyễn Minh Châu con người và tác phẩm. Bởi cứ cái gì liên quan tới tổ chức là ông gạt hết, ông chỉ muốn tất cả quy về một mối, trong Hội không thể có Ban nọ ban kia hình thành do người khác nghĩ ra và không trực thuộc Ban chấp hành Hội.

Giới Thiệu Cuốn Sách "Lich-Sử Người Việt" Của Keith Taylor (bài Hồ Văn Hiền )

-- Bài thứ hai có liên quan tới cuốn sách Việt Nam thời dựng nước   ·         --  Theo bản đưa trên trang ...