24 thg 1, 2019

Tên trường tên phố cũng đang có chuyện


TÊN PHỐ

& SỰ CỐ ĐỊNH HÓA LỊCH SỬ

Qua nhiều chuyến du lịch bụi ở Trung Quốc tôi thấy ở các thành phố từ trung ương đến địa phương người ta đều có lối đặt tên phố theo những địa danh cũ, hoặc tên các khái niệm văn hóa xã hội, thậm chí là tên các loài hoa. Mấy cái tên to đùng như Mao Trạch Đông, Chu Ân Lai không được đặt đã đành, mà những loại như Tập Trọng Huân cha đẻ của ông Tập đặt - mình - ngang - cỡ Mao hiện nay cũng không có nốt.

Đọc tiếp ...

21 thg 1, 2019

Nhật ký văn nghệ 1991(3)

Mời đọc lại Nhật ký văn nghệ các năm 1989, 1990
https://vuongtrinhan.blogspot.com/2015/06/nhat-ky-van-nghe-1989.htm
https://vuongtrinhan.blogspot.com/2015/06/nhat-ky-van-nghe-1990.html
***
8/9
Báo Tiền phong chủ nhật có đăng bài Nguyên Ngọc trả lời phỏng vấn, về giải thưởng văn học, báo ra 1-9, trong đó cho rằng giải này sẽ làm cho khuôn mặt Hội Nhà văn sáng sủa hơn.
Nguyễn Khải cũng đã nói về giải với lời lẽ tốt đẹp. Còn Hội Nhà văn thì lại chưa thấy nói gì về cái giải của mình.

Đọc tiếp ...

20 thg 1, 2019

Nhật ký văn nghệ 1991 (2)

4/6
 Gặp ông Nguyễn Văn Hạnh ở hội thảo Nguyễn Quang Bích, ông hỏi tôi chưa bị thăm hỏi à?
- Nhà nước hoàn toàn tin tôi, việc gì phải thăm hỏi.
Tôn Phong Lan cũng có mặt ở đấy, bảo:
- Nếu có hỏi anh Nhàn bây giờ, là hỏi về chuyện quả bóng vàng của Nguyễn Huy Thiệp, dạo này ông Thiệp bị gọi trình diện hàng ngày, bị tra vấn đủ chuyện nhếch nhác.
Tôi nhớ, hôm đến chỗ Hội nói chuyện, ông Quang Phòng bảo là ông Thiệp dây dưa đến vụ Bernard, đến mức nó đưa cho mấy đồng tiền, cũng nộp giả nhà nước, Kim Lefaibrè trả mấy đồng cũng nộp….
Điều đáng nói là kịch bản của Thiệp bán cho Bernard toàn chuyện, nào là anh lính trở về, đạp xích lô, tranh khách v.v…Có cái gì như là phô ra những xấu xa dơ bẩn của đất nước.
Theo Phương Quỳnh. sở dĩ có một số người bị hỏi vì trong bản khai gửi sang Mỹ, có những chỗ giấu diễm như là đảng viên, mà không ghi rõ, hoặc kêu um lên là mình bị trù dập, mà thực tế không phải thế (đúng ra, có bị trù dập cũng không nên nói mới phải).

Đọc tiếp ...

19 thg 1, 2019

Nhật ký văn nghệ 1991 (1)

    Ngày nay tôi không còn nghĩ như những điều tôi ghi từ gần ba chục năm trước. Và cũng như mọi người tôi đành bất lực không kiểm chứng được những sự kiện mà tôi đã đề cập tới. Nhưng  đến bây giờ tôi vẫn nhớ rằng khi ghi những dòng dưới đây, lòng tôi trong sáng  và không hề nghĩ là có lúc sẽ được chia sẻ.  Mong được bạn đọc thân mến coi đây như những tài liệu tham khảo
5/1
 Bùi Việt Sĩ kể tháng giêng báo Nhân Dân sụt 2 vạn, Lao động sụt 8.000, Lao Động Chủ nhật sụt 500.
         Kỷ niệm ba mươi năm tạp chí Văn học. Báo này đưa tin số cuối năm, Viện văn học Việt Nam và viện Văn học thế giới mang tên Gorki cộng tác nghiên cứu đề tài: Văn học Liên Xô và văn học Việt Nam trong quá trình cải tổ đổi mới.
Tạp chí Cửa Việt ra đều các số 4-5; Sông Hương, sau một tháng im lặng lại cho ra số mới.
Báo Nhân Dân chủ nhật 30/12 (số 1) có bài Phan Tứ phê phán cuốn Miền hoang tưởng của Đào Nguyễn.

Đọc tiếp ...

11 thg 1, 2019

Xuân Sách trước và sau "Chân dung nhà văn"



     Từ các bài thơ chân dung của Xuân Sách, ở các bài trước, tôi đã thử liên hệ với đời sống văn nghệ, những mẫu người viết một thời.
    Nhưng bản thân số phận người viết Xuân Sách cũng là một nhân vật mà tôi muốn kể tiếp.  Sau đây là một ít chuyện vặt và những suy nghĩ rút ra từ đó.
    Ngoài thơ tứ tuyệt các nhà văn cũng thường cũng “chơi nhau” bằng câu đối.
Về Tú Mỡ và Khái Hưng
--Dưới bóng tre xanh Tú Mỡ buông câu dòng nước ngược
Dọc đường gió bụi Khái Hưng đứng bán gánh hàng hoa
Về Vân Đài và Đoàn Phú Tứ
--Thanh lịch Vân Đài, thanh lịch.. kịch
Ngã ba Phú Tứ, ngã ba.. hoa

Về Thanh Tịnh
-- Thanh thanh thanh, thanh tú thanh giường thanh thiếu nữ
Tịnh tịnh tịnh, tịnh sừng tịnh mỏ tịnh nam mô

Và về Xuân Sách
-- Xuân đâu nữa 40, con 3 đứa, sao 3 ngôi, khôn dại dại khôn, khôn cũng nó, dại cũng nó
Sách gì cũng năm bảy, thơ một thể, văn một thể, đức tài tài đức, tài nơi mình, đức nơi mình

Đọc tiếp ...

10 thg 1, 2019

" Chân dung nhà văn" hay là một bước tự nhận thức của cả giới cầm bút


Trích ở bài Xuân Sách và chân dung các đồng nghiệp

 đưa trên blog này ngày 11-9-2013 
 https://vuongtrinhan.blogspot.com/2013/09/xuan-sach-va-chan-dung-cac-nha-van-uong.html

      Nếu qua mảng chân dung vừa dẫn ở trên, Xuân Sách chủ yếu làm nổi lên cái nhiệt tình và liều lĩnh, tham vọng và thất thường, bền bỉ và hãnh tiến của thế hệ cùng tuổi với mình thì đến lúc viết về lớp già tức các cây bút đã trưởng thành từ trước 1945, anh lại cho thấy một xã hội dân sự trong văn chương ở đó hiện ra đủ mọi mặt người, mọi kiểu tồn tại.

Đọc tiếp ...

7 thg 1, 2019

Độ trồi sụt trong chất lượng của các chân dung Xuân Sách đã viết


Trích ở bài Xuân Sách và chân dung các đồng nghiệp
 đưa trên blog này ngày 11-9-2013 
 https://vuongtrinhan.blogspot.com/2013/09/xuan-sach-va-chan-dung-cac-nha-van-uong.html

Trên biển lớn lênh đênh sóng nước
Ngoảnh đầu về xóm mới khuất xa
Cỏ non nay chắc đã già
Buồn tênh lại giở thư nhà ra xem

     Như Xuân Sách đã kể, bài thơ chân dung thực thụ đầu tiên là bài viết về Hồ Phương. Nhà văn này là một thứ ngọn cờ trong văn học thời kỳ đầu chiến tranh, một giá trị của thời chiến. Nhưng ngay lúc ấy, nhiều người đã sớm nhận ra ở ông có sự phù phiếm của một người làm hàng.

Đọc tiếp ...

6 thg 1, 2019

Nhớ lại Xuân Sách thời viết chân dung đồng nghiệp

Trích ở bài Xuân Sách và chân dung các đồng nghiệp
 đưa trên blog này ngày 11-9-2013 
 https://vuongtrinhan.blogspot.com/2013/09/xuan-sach-va-chan-dung-cac-nha-van-uong.html

     Xuân Sách người thấp, dáng đi chắc chắn. Mắt sáng, trán cao, đầu nặng như ẩn chứa một cái gì không thoát ra được. Hình ảnh tôi nhớ nhất về anh -- từ đây trở xuống xin phép gọi Xuân Sách là anh-- khi cùng sống ở 4 Lý Nam Đế,  là những lúc nhà thơ tập trung suy nghĩ. Chuẩn bị cho trang viết, trầm ngâm đi lại, như bị thu hút hoàn toàn vào một điều gì đó? Hay những lúc ấy anh đang bí? Có thể lắm. Nhưng không sao. Khi đã nghĩ kỹ rồi, Xuân Sách viết rất nhanh, bản thảo sạch sẽ tươm tất, mà theo anh kể, chỉ thua có Phù Thăng.

Đọc tiếp ...

5 thg 1, 2019

Câu chuyện "viết về chiến tranh" của lớp người chúng tôi


Từ 75 về trước, đề tài chiến tranh là đề tài quán xuyến nhất trong sáng tác của các nhà văn. Bởi lẽ viết về chiến tranh không phải chỉ viết về mặt trận mà còn viết về hậu phương, cho nên không chỉ các nhà văn mặc áo lính mà cả các nhà văn trong các hội đoàn ở các hội văn nghệ tỉnh cũng thường xuyên có mặt ở đề tài này.

Đọc tiếp ...

1 thg 1, 2019

Cái nhìn theo hướng duy tân của vua quan nhà Nguyễn đầu thế kỷ XX

Khi nghiên cứu về xu thế tìm tòi tưởng theo hướng DUY TÂN đầu thế kỷ XX  - mà nội dung chính là lo hướng về phương Tây học tập phương Tây - người ta thường chỉ nói tới các nhà nho trong Đông Kinh Nghĩa thục, nhất là Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng. Thực ra, trong lịch sử,-- đó là cả định hướng của mọi tầng lớp ưu tú trong xã hội lúc ấy, bao gồm cả vua quan nhà Nguyễn. Tôi muốn chúng ta cùng tìm hiểu điều đó.

Mục đích của tôi khi làm việc này: chúng ta phải trở lại với lịch sử phát triển tư tưởng của cha ông trước 1930. Lịch sử đó không nghèo nàn và lầm lạc như bọn tôi và các thế hệ trẻ hơn vẫn được dạy. Do yêu sầu của chiến tranh thời nay chúng ta đã làm ra một thứ sử “chỉ biết có mình tự ca tụng mình”. Đã đến lúc con người nửa cuối thế kỷ XX đầu thế kỷ XXI phải khiêm tốn hơn trong việc nhìn nhận quá khứ.

Đọc tiếp ...