31 thg 1, 2017

Ghi chép về Xuân Diệu và mấy nhà thơ cùng thế hệ (I)

1986
Nguyễn Đức Mậu nói với tôi:
-- Hôm đi viếng Xuân Diệu về, tôi có làm ngay một bài thơ. Nghĩ thương ông ấy chứ, công trình lớn như thế “công trình kể biết mấy mươi”, mà lúc cái chết đến, vẫn không cứu được.
- Kể Xuân Diệu với Huy Cận cũng lạ. Xuân Diệu toàn nói về cái sống (Quả sấu non trên cao, Sự sống chẳng bao giờ chán nản) còn Huy Cận toàn nói về cái chết. Tập thơ mới của ông ta, tập Hạt lại gieo, đến 2/3 là nói về cái chết (dù không hay).
Ông Huy Cận cả đời sướng, đến cái chết của ông ta cũng được chuẩn bị kỹ lưỡng.

Đọc tiếp ...

30 thg 1, 2017

Những cuốn sách vượt trên thời gian

 Về tính thời sự của “1984” của G. Orwell và “Hội hè miên man” của Hemingway
Trên RFI Thứ Năm, 26 tháng 1, 2017 có bài viết của Thụy My mà tôi sao chép nguyên văn dưới đây:
Số bán tiểu thuyết « 1984 »
tăng gấp 100 lần nhờ Donald Trump

http://thuymyrfi.blogspot.com/…/so-ban-tieu-thuyet-1984-tan…

Đọc tiếp ...

26 thg 1, 2017

Chúng ta làm chủ như thế này đây!

1/Sớm 28 tết, trên đường ra bãi giữa sông Hồng, nhìn vào một ngôi nhà mặt đường mới mở, tôi thấy cả một cây đào dại cao chất ngất ở bên ngoài. Liên quan đến tết, tôi hiểu rằng cuộc sống của những trọc phú thời nay thường bao gồm cả sự khoe của, bao gồm cả khoe khả năng liều lĩnh dám làm bất cứ việc gì có tiền và nghiễm nhiên coi đó là độc đáo, là hơn người.

Đọc tiếp ...

25 thg 1, 2017

Tất cả dường như còn, mà tất cả lại đã mất


Nhân đọc Xuân vọng một bài thơ Đỗ Phủ (712-770) viết trong
những năm chiến tranh - loạn An Sử đời Đường

Đọc tiếp ...

18 thg 1, 2017

Bàn tiếp về văn hóa cư trú: tình trạng hỗn canh hỗn cư đang bao trùm

Bài đã đưa trên FB của tôi
ngày 16-1-2017

Tôi hay nói về tính tự phát của cuộc sống và đã từng bị chê bai nhiều bởi cái câu buột miệng “bất chợt nghĩ ra rút lại không nổi”. 
Là cái câu: Dân tộc Việt là cả một khối tự phát khổng lồ.
Nhưng bị chê thế nào thì chê, tôi vẫn thấy nó đúng.
Hôm nay tôi muốn thêm một dẫn chứng cho sự thống trị của cái quy luật tự phát ấy bằng cách nhìn vào tình trạng ăn ở của chúng ta từ sau 1945 tới nay.

Đọc tiếp ...

15 thg 1, 2017

Cùng đón tết với ông Nguyễn


 Nguyễn Tuân từng viết nhiều về bản thân dưới một cái tên chung là Nguyễn. Nhân vật này trở đi trở lai  trong văn ông. Lại có cả một tác phẩm mang tên Nguyễn hẳn hoi, cuốn này viết trước 9-1945, và in sau 1945.
 Nó đã  được Xuân Diệu miêu tả là cuốn sách ở đó tác giả tự đặt mình lên bàn thờ mà khấn vái, ngụ ý là nó quá lạc lõng so với tinh thần cách mạng. 
Nhưng hơn nửa thế kỷ nay, các bài thơ hừng hực khí  thế của Xuân Diệu thì chả ai đọc nữa,  nếu nhớ tới Xuân Diệu trước tiên người ta nhớ tới Thơ thơ

Nguyễn Tuân cũng vậy, các sáng tác của ông có liên quan tới nhân vật Nguyễn cũng vậy. Để chứng minh chỉ  cần nhớ rằng ở ta có biết bao nhà văn họ Nguyễn, song trong cả câu chuyện hàng ngày lẫn trên mặt giấy, nói đến Nguyễn là người ta biết ngay đến ai rồi. Nguyễn Tuân không chỉ là những cuốn sách, Nguyễn Tuân là cả một cách sống. Và cách sống đó  bộc lộ qua những ngày tết lại hai lần độc đáo.

Đọc tiếp ...

Di cư nội địa nhìn từ góc độ văn hóa văn hóa

 Khi nói về văn hóa cư trú, ở ta thường chỉ tới đề cập tới việc xây dựng nhà cửa và khoa kiến trúc. Trong khi đó cách  chọn địa điểm cư trú và cách cư trú của cộng đồng trong một "thời gian lớn" và trên những khung cảnh lớn, cái đó lại cần quan tâm hơn: đó là những động thái văn hóa ở tầm vĩ mô. Với tư cách một người nghiên cứu nghiệp dư, một cách tự phát, tôi một số quan sát có liên quan tới bộ phận văn hóa nói trên, xin trao đổi cùng các bạn.

Đọc tiếp ...

11 thg 1, 2017

Sự thay đổi của xuân và Tết trong thơ Nguyễn Bính


Số lượng và chất lượng
Do hoàn cảnh phải làm thơ để kiếm sống, Nguyễn Bính thuộc loại viết nhiều về xuân nhất.
Thử ghi lại tên một số bài thơ mà Nguyễn Bính đã viết, trong đó có nói đến xuân là tết.
Lỡ bước sang nang: Mưa xuân
Tâm hồn tôi: Xuân về
Một nghìn cửa số: Thơ xuân, Mùa xuân xanh
Mười hai bến nước: Xuân tha hương
Mây tần: Tết của mẹ tôi
Đây nữa, các bài thơ lẻ mới đăng báo mà chưa in vào tập nào: Vườn xuân, Xuân thương nhớ, Tết biên thuỳ.
Tiếp đó, nếu dừng lại kỹ hơn ở các bài thơ khác không thật trực tiếp song vẫn nói đến cùng một đề tài (như Cô lái đò, Quán trọ, Khăn hồng, Vài nét rừng) thì người ta phải công nhận với nhau rằng Nguyễn Bính, trong số các nhà thơ hiện đại, là một trong những người viết nhiều về xuân và tết hơn ai hết.

Đọc tiếp ...

10 thg 1, 2017

Một bài viết của Võ Phiến liên quan tới Nguyễn Thị Thụy Vũ

Ngày 22/12/2016 trang mạng báo Tuổi trẻ có bài viết của LMQ 
 Ba tiểu thuyết Khung rêu, Nhang tàn thắp khuya, Thú hoang và tập truyện ngắn của nhà văn Nguyễn Thị Thụy Vũ vừa ra mắt bạn đọc ấn bản mới.
Nhân dịp này tôi muốn giới thiệu một bài viết ngắn của nhà văn Võ Phiến ký Thu Thủy, in trên Chính luận 11-11-1974.

Đọc tiếp ...

8 thg 1, 2017

Nguyễn Văn Vĩnh nhà nghiên cứu Việt Nam dưới góc độ xã hội học qua một bài viết trên báo L' Annam Nouveau:"Phố cổ Hà Nội"

LỜI DẪN
Trong các bộ lịch sử văn học kể cả trước 1945 và ở Sài Gòn trước 1975, Nguyễn  Văn Vĩnh thường chỉ được giới thiệu như một dịch giả và một nhà báo, người làm Đông dương tạp chí.

Đọc tiếp ...

5 thg 1, 2017

Nhà phê bình công chức và một triết lý sống hợp lý :Nhị Ca


Về một nhà phê bình văn học làm việc ở tạp chí Văn nghệ quân đội, quê gốc Hà Nội , từng học với Xuân Thiêm ở văn nghệ  miền Bắc, Mai Thảo ở văn nghệ miền Nam. Sau ngày 30-4-1975, -- tôi không nhớ rõ tháng 5 hay tháng 6, -- trong không khí ngày vui thống nhất có một chuyến xe đi chơi khắp Sài Gòn Đà Lạt, trên xe có mặt Nguyễn Minh Châu, Mai Thảo, Nhị Ca.

Khi tâm sự về những vui buồn trong việc làm tập Thi nhân Việt Nam 1932-1941, Hoài Thanh không quên thú nhận là mình đến với nghề một cách bất đắc dĩ và thường rất ngại khi nghe ai đó nói mình là nhà phê bình văn học.
Theo tôi hiểu, trường hợp vào nghề như Hoài Thanh không phải là ít. Bởi nói chung nghề này quá mới lại quá khó khăn, đứng ở ngoài cũng đủ ngại nên không ít người thường lảng tránh và cho đến phút cuối cùng không bỏ được mới phải sống với nó. Sau lứa Hoài Thanh, đến cả lứa sau, tình trạng trên vẫn còn là phổ biến, trong số này, có một người từng là thầy dạy nghề của tôi, người đã ảnh hưởng nhiều đến tôi về nghề nghiệp.
Người đó là nhà phê bình Nhị Ca.

Đọc tiếp ...

4 thg 1, 2017

Chủ nghĩa bình quân kéo chúng ta lại

Bài viết dưới đây (mới đưa trên FB của tôi ngày 2-1) chủ yếu đề cập tới một cách hiểu về sự bình đẳng đã tồn tại ở miền Bắc sau 1954, ngày nay đang mở ra trong cả nước và có những diễn biến tinh vi. Sự bình đẳng vốn được coi như một quan niệm hiển nhiên về con người. Nhưng đến thời ta nó lại được giải thích sai lầm, biến thành chỗ dựa để con người sống hành động  tùy tiện vụ lợi dẫn tới tình trạng hỗn loạn.  Cách hiểu về  bình quân thô thiển này đang là  lực cản kéo cả  xã hội chúng ta lại.

Đọc tiếp ...