26 thg 9, 2013

Tô Hoài và những nghiêm chỉnh của kiếp phù du

     Các tài liệu cũ đều ghi Tô Hoài sinh 15- 8 -1920, mãi gần đây mới  ghi lại là 27-9-1920. Tại sao như vậy? Tôi có lần hỏi và được Tô Hoài giải thích như sau. Con số trước là tính theo âm lịch. Gần đây, mới nhờ anh em thạo lịch đối chiếu  hộ và khai lại cho đúng.
    Vậy ngày 27 đây, Tô Hoài đón tuổi 93 của mình. Ta hay có thói quen tính năm tháng theo con số chẵn, có muốn viết gì để kỷ niệm, nếu chưa làm khi ông cụ 90, thì hãy đợi 95 hãy làm, -  chắc có người nói vậy. Nhưng tôi cứ thấy con số 93 có chút gì đó thú vị nên lục tìm bài viết dưới đây, in lại, gọi là chúc mừng sinh nhật tác giả.

Đọc tiếp ...

21 thg 9, 2013

“ Triết lý” của ăn vụng làm càn

          Sở dĩ tôi gộp hai bài viết được viết từ năm bẩy năm trước, thành bài sau đây, lý do vì chúng cùng nói về  một phương diện của người Việt xấu xí xưa và nay.

Đọc tiếp ...

16 thg 9, 2013

Trở lại câu chuyện tự học


Trên các mạng vừa thấy có in bài Bàn về chuyện tự học của Cao Xuân Hạo.
Đọc câu đầu tiên của bài  Trước hết, cần phải nói rằng, tự học là một chuyện vạn bất đắc dĩ, vì ai cũng biết câu tục ngữ “Không thầy đố mày làm nên”, tôi cứ thấy ngờ ngợ.
Theo tôi, phải nói ngược lại.

Đọc tiếp ...

14 thg 9, 2013

Thơ của những kẻ "rừng đời lạc lối". Về hai thi sĩ thường bị lãng quên, Thâm Tâm & Trần Huyền Trân

Thâm Tâm Nguyễn Tuấn Trình (1917-1950) làm thơ, viết kịch, viết truyện, nổi tiếng với bài thơ Tống biệt hành. Tác phẩm: Thơ Thâm Tâm (1988).
Trần Huyền Trân (1913-1989), tác phẩm chính: Rau tần (1987).


Nhu cầu thưởng thức nghệ thuật có lẽ là một nhu cầu kỳ lạ nhất của con người. Nó có thể chấp nhận mọi "mặt hàng" hết sức khác nhau, thậm chí trái ngược nhau. Nó cũng đa dạng như chính đời sống.

Đọc tiếp ...

11 thg 9, 2013

Xuân Sách và chân dung các đồng nghiệp




  Bài đã in trên blog này 21-4-2009, nhan  đề XUÂN SÁCH hay là một đặc sản văn chương, 

Những nét sinh hoạt của những người cầm bút thời nay đã được nhiều người trình bày lại một cách tự nhiên, trong số này giỏi nhất phải kể Tô Hoài. Ông biết gỡ đi phần hào quang chói lọi mà người ta hay lấy ra để lãng mạn hóa các nhà văn. Ông làm cho cái nghề gọi là sáng tạo này gần gũi với đời thường. Chỉ ông mới dám đưa Nguyễn Tuân vượt ra ngoài cái thiêng liêng giả tạo ngả sang làm dáng, để trở về với những chuyện mè nheo hàng ngày, dù vẫn không vì thế mà làm mất đi vẻ đáng yêu đáng kính của cụ Nguyễn. Từ trường hợp Nguyễn Văn Bổng, Tô Hoài làm nổi tính chất nghiệp dư của một nền văn học. Chút thoáng điên điên khùng khùng của Võ Huy Tâm mà ông nói tới được người ta tin, vì bắt nguồn từ những quan sát thực và mở đường cho sự cắt nghĩa vận mệnh ngắn ngủi của nhà văn này. Những trang chân dung Trọng Hứa cho ta thấy trong mỗi con người còn bao nhiêu mày nét khía cạnh vừa chân thành đáng yêu vừa nhởn nhơ phù phiếm.

Đọc tiếp ...

8 thg 9, 2013

Xuân Quỳnh, cuộc đời để lại trong thơ

Những xúc động thường trực 
“Người ta làm thơ như thế nào?”. Đã nhiều lần, trong tôi nảy ra cái câu hỏi có vẻ tò mò vậy, mà chưa dám hỏi một ai, vì nhiều lần cứ định hỏi là mọi người tìm cách lảng. May mà Xuân Quỳnh không lảng tránh thẳng thừng. Để giúp tôi “mục sở thị”, bên cạnh bài thơ, chị cho xem những quyển vở đã ghi chi chít những chữ là chữ: Chị đã nháp bài thơ ra văn xuôi trước khi hoàn chỉnh nó và cho nó một khuôn mặt cố định trên trang giấy. 
- Lúc viết những dòng này, tôi như người phát cuồng. Cứ phải ghi bằng hết những ý nghĩ đang ào ào kéo đến trong đầu không cần vần vèo gì vội. Còn sắp xếp lại, đặt vần, tôi làm sau, việc ấy đơn giản hơn.

Đọc tiếp ...

6 thg 9, 2013

Vài nét về phương thức tự sự của người Việt




                                                       I
                               
    Việc nghiên cứu văn chương vốn được coi như một trong những cách hữu hiệu giúp cho người ta hiểu một miền đất một xứ sở, và đối với người bản địa thì cũng là một  bước đi cần thiết đóng góp vào quá trình tự nhận thức của dân tộc.
    Ở ta hiện nay  việc nghiên cứu văn học chủ yếu được thực hiện  bằng cách đi sâu đánh giá phân tích các tác giả tác phẩm quan trọng, rồi từ đó hình thành nên các giai đoạn các thời  kỳ chủ yếu mà nền văn học đó đã trải qua.

Đọc tiếp ...

3 thg 9, 2013

Những dấu hiệu của một tư duy trung cổ

   Nguyễn Công Hoan trong hồi ký Đời viết văn của tôi (1971) có nhiều đoạn tự thú về sự làm bừa làm bậy đã xẩy ra trong đời mình. Đại khái ông kể là lúc ra học tiểu học ở Hà Nội cần giấy khai sinh, nhưng ngại về làng bên Bắc Ninh làm tận gốc, liền nhờ ông chủ nhà trọ làm hộ. Ông này bảo hai người bạn làm chứng, rồi kiếm cành cau với vài hào bạc đưa lý trưởng Hàng Trống. Vài ngày sau, ông Kép Tư Bền trong văn chương tương lai có ngay tấm giấy khai sinh và nghiễm nhiên thành người sinh ở Hà Nội.

Đọc tiếp ...