26 thg 8, 2008

Từ nỗi buồn hoa anh đào, hãy xem lại chính mình

TT - Ngay khi đọc tin về những hành vi thiếu văn hóa tại lễ hội hoa anh đào, tôi nhớ lại một vụ bê bối khác.

Hội đền Hùng mùa xuân năm 2002 thường được ghi nhận với việc làm ra một chiếc bánh dày 1,8 tấn. Mồng 9-3, trên đường chuyển đến nơi hành lễ, chiếc bánh bị cả trăm người xúm quanh xô đẩy giằng xé. Bà con đi hội đã tự tiện "thụ lộc". Trong hơn một giờ từ 10g-11g30, chiếc bánh "bốc hơi" hoàn toàn.


Hằng ngày ta đã bỏ qua bao sự việc tương tự. Hằng ngày thấy những mầm mống của nó, ta coi thường và mặc kệ. Theo nghĩa này, không phải chỉ những người đã trực tiếp vào hái hoa bẻ cành mà tất cả chúng ta đã có lỗi.

Từng chi tiết một trong vụ hoa anh đào này đáng để chúng ta dừng lại suy nghĩ. Một thanh niên khi được nhắc nhở đừng làm bậy nữa chỉ bảo: "Bình thường thôi". Một phụ nữ khi cầm hoa trên tay "bị” chụp ảnh, hồn nhiên nói với con: "Ngày mai mẹ sẽ lên báo" (trích từ báo Lao Động điện tử). Nếu câu nói thứ nhất nói về tính phổ biến của hiện tượng thì câu nói thứ hai ghi nhận một tình trạng tâm lý đáng lo hơn. Con người hôm nay làm việc xấu một cách có ý thức. Phải chăng đối với họ không còn gì là thiêng liêng nữa?

Ai đọc báo chí phương Tây, hẳn thấy những biểu hiện này không phải là quá hiếm hoi với con người trong xã hội hiện đại. Nhà văn Ý U.Eco từng cảnh báo bên cạnh con đường nhân bản, con người đang phát triển theo cái hướng phi nhân. Trên tờ Tin Nhanh ở Pháp 1991, nhà triết học A.Gluckman nhận xét: "Không gì không thuộc về con người mà lại xa lạ với con người hôm nay cả!".

Tuy nhiên ở xứ mình, mọi chuyện như có gì đặc biệt hơn. Cùng với sự biến đổi dữ dội của thời cuộc, nhiều chuẩn mực hôm nay đã bị đảo lộn, trên nhiều lĩnh vực. Thiếu lý tưởng, thiếu lòng tin, con người tự thả lỏng mình. Chúng ta nuông chiều chúng ta một cách vô lối. Mọi biểu hiện tha hóa biến chất xảy ra hằng ngày sẵn sàng được tha bổng nếu giả vờ hối hận. Tất cả đã chuẩn bị cho những hành vi tệ hại như ở đền Hùng 2002, Giảng Võ 2008.

Không việc gì phải quá hoảng hốt. Cần thiết là nhân đây cả xã hội cùng đặt lại vấn đề về chính mình. Tôi biết Nhà xuất bản Trường đại học Bắc Kinh từ đầu năm 2000 có cả một xêri sách hướng tới đại chúng Trung Hoa đông đảo mang tên Giáo dục tố chất nhân văn. Các ngành truyền thông ở VN cũng đến lúc phải lo vấn đề có tính đại cục đó.
tuoitre online